تحولات زمین ساختی گیلان

تحولات زمین ساختی  گیلان براساس نظریه

زمین ساخت صفحه ای



مقدمه

شناخت پروسه تشکیل جلگه آبرفتی گیلان و پدیده های زمین شناسی وسازند های ارتفاعات مشرف به دشت و تکتونیک منطقه در مسایل کار شناسی چاه و آب یابی ضرورتی اجتناب نا پذیر برای زمین شناسان وکارشناسان ذیربط در تعین محل چاه و کنترل و نظارت بر حفاری ها و بهره برداری از آب زیر زمینی می باشد . بدین لحاظ برای آشنائی کارشناسان مرتبط با موارد فوق ،مختصری از زمین شناسی وتحول زمین ساختی گیلان و تکوین و تکامل دریای خزرکه در شکل گیری جلگه آبرفتی گیلان تا ثیر گذار بوده اند ،دراین جزوه گردآوری شده است .

رسوبات آبرفتی جلگه گیلان از لحا ظ زمین شناسی و شرایط تشکیل جزئی از حوضه رسوبی دریای خزراست که متاثر از بالا آمدن ارتفاعات البرز، فرو نشینی گودال خزر جنوبی ، پیشروی و پس روی دریا می باشد . رسوبات آبرفتی این دشت از نظر زمانی به دوره های پلیستوسن و عهد حاظر (هولوسن) تعلق ذارند . این رسوبات با تنوع دانه بندی وبه صورت متنا وب به ضخامت تا چند صد متر در پای ارتفاعات البرز ودر دامنه شمالی آن نهشته شده اند . رسوبا ت مزبور که از فراورده های فرسایشی وآبرفتی به وجود آمده اند عمدتا از مواد رسی و سیلتی تشکیل گردیده اند که مواد درشت دانه را به صورت بین لایه ای در بر دارند . 

تحولات وارده بر دریای پیش از تکوین دریای خزر و پروسه شکل گیری جلگه گیلان در مراحل تکامل دریای خزر موجب هم آغوشی رخساره های دریائی ، دریاچه ای ،سیلابی و رودخانه ای شده است . این همجواری با بالا آمدن ارتفاعا ت البرزو فرو افتادگی بیش از ۲۰۰۰ متری خزر جنوبی که با رسوبا ت دریائی کم ژرف زمان پلیستوسن و کوآترنر پر شده قابل توجه بوده و در بخش ساحلی دریای خزر نیز آبرفتهای رودخانه ای که حد اکثر ضخامت آن در نواحی مخروط افکنه ای به حدود ۵۰ متر میرسد نهشته های دریاچه ای را که ضخامت آن بیش از ۱۰۰۰ متراست زیر پوشش دارد .  با توجه به موارد فوق و شرایط رسوب گذاری در این جلگه ،خلل و فرج رسوبات مزبور در اثر هم آغوشی با آب شورو لب شور دریا پر گردیده اند . هر جا که رسوبات مورد نظر با جبهه ی قوی آب شیرین مواجه بوده ، آب شور، شسته شده و تا مسافت قابل ملا حظه ای پس رفته و آب شیرین جا یگزین آب شور شده است . وبدین ترتیب آبخوان های حاوی آب شیرین بوجود آمده که در بعضی نقاط تا ۲۵۰ متر ضخامت دارد .



دانلود مقاله به صورت کامل





زمین شناسی چیست ؟




زمین شناسی چیست ؟



به کرات اتفاق افتاده که دوستان وهمکاران جوان خصوصا” فارق التحصیلان جدید سئوالاتی مطر ح می نمایند که مبین عدم آشنائی پرسش کننده از اصول اولیه زمین شناسی می باشد. علی رغم آن که، کتاب های متعدد درارتباط با مسائل زمین شناسی تالیف وبه چاپ رسیده ودسترسی به آن ها بسیار آسان وبرای همگان میسرمی باشد ،مع الوصف برآن شدم تا بخشی از موارد اصولی را گردآوری، ساده وخلاصه نموده ودراختیار طالبین قراردهم که ذیلا بخشی ازآن آورده شده وامید است موردپسند واقع شده ومفید آید.



دانلود مقاله به صورت کامل

مشکلات چاه های آب

چاه های آب تحت تاثیر عوامل مختلف فزیکی و شیمیائی و باکتریولوژی مثل :ترکیب شیمیائی آب های زیر زمینی، گاز های محلول در آب  ، اسیدیته آب، سرعت جریان آب  ، دمای آب، عدم رعایت اصول صحیح بهره برداری از چاه، نوسانات سطح آب زیر زمینی، عدم رعایت ضوابط فنی در موقع حفاری و فعالیت انواع باکتری ها و…….       دچار مشکل (جرم  گرفتگی و خوردگی) می شوند. مشکلات ناشی ازاین عوامل عمدتا به صورت کاهش بازدهی چاه بروز می کند.   شناخت این عوامل و نحوه تاثیرهرکدام برساختمان چاه های آب میتواند تا حد زیادی درکاهش بروزمشکلات ،حتی جلو گیری ازتاثیر بیشتر آنها بر چاه های آب و افزایش طول عمر مفید بهره برداری از آنها موثر باشد.



دانلود کامل مقاله

زمین شناسی آبخوان ها درمحدوده مورد پژوهش(جلگه آبرفتی گیلان)


جلگه آبرفتی گیلان مولود نیروهای زمین ساخت کاری ،فرونشینی بخش جنوبی دریای خزروپیشروی وپسروی دریا در طی مراحل تکوین وتکامل آن وبالاخره انبا شت حجم عظیمی از رسوبات محیط های آبی وخشکی ناشی ازعملکرد مشترک دریای خزر وفرسایش ارتفاعات وجا به جائی آن ها به وسیله رودخانه های جاری ازیال جنوبی البرز ویال شرقی ارتفاعات تالش ونیروی ثقل(واریزه ها) می باشد .(شواهد نشان داده که دریا درحدود،سی هزارسال پیش مستقیما” با کوهستان درارتباط بوده است.آثاردریابارهای قدیمی را که به صورت خلیجی پیشروی آب دریا را به داخل کوهستان نشان می دهد، می توان دربسیاری نقاط ازجمله :

لیسار،چوبر،حویق؛شیرآباد،کرگانرود،ناورود،رودخانه های خالکائی،ماسوله رودخان،قلعه رودخان،پلرود وغیره مشاهده کرد. به نوشته حمداله مستوفی رودسر یا هوسم درقرن نهم هجری یک شهربندری بوده است-کتاب گیلان   ۱۳۸۷جلد ۵).رابینو نیز درکتاب ولایات دارالمرزایران-گیلان ازلنگرود به عنوان شهربندری دریای خزردرقرن نهم هجری یاد می کند.-دار لمرزایران-گیلان چاپ سوم. دگن درکتاب کوآترنرکرانه های دریای خزر که توسط شهرابی ترجمه گردیده است اعلام کرده که شهررشت درسده نهم میلادی به صورت شهر بندری مورداستفاده قرار می گرفته است –دگن ۱۳۷۱٫آثاررسوبات دریاچه ای متشکل ازرس به رنگ متمایل به سبز زیتونی دربررسی لوگ زمین شناسی چاه ها دربسیاری از نقاط جلگه دراعماق مختلف قابل رویت می باشد .این رسوبات دردامنه ارتفاعات ودربریدگی رودخانه ها نیز دیده می شود .ازجمله رودخانه ی شلمانرود درشاخه بلوردکان در پایاب پل سیه منسه درمحل ۴۲۳۶۲۶= X  و۴۱۰۴۰۳۲=Y.



دانلود مقاله به صورت کامل

ماریان و آبشار ویسادار

ماریان : روزگاری مسکن اولیه اجدادما بود که تازه ازغار بیرون آمده و بعدا بجای گور بکارگرفته می شد.


دانلود کامل مقاله به همراه عکس




آبشار ویسادار :

ویسا به گویش تالشی یعنی گردو .آبشارویسا داربارتفاع حدود۱۵ متر یکی ازشگفتی های دیدنی طبیعت است که درحدود۱۵ کیلومتر غرب پره سر برروی رودخانه لومیر(دیناچال)درمنطقه گسلی وخورد شده سازند آهک سیلیسی تا ماسه ای کرتاسه بالائی ،دردل جنگل سرسبز با درختان سر بفک کشیده بوجود آمده است .درجوارطبیعت جذاب منطقه ،شرشر ریزش آب ازارتفاع ۱۵ متری ، آوای پرندگان، مورفولوژی نیمدایره ای آبشار ولایه بندی یک دست ومنظم سنگ های آهکی که گویا استادکاری چیره دست آن را درکنارورویهم به شکل نیمدایره چیده ،آنگاه درگذر زمان با شلاق تند آب های حاوی بارمعلق ،خصوصا سیلت وماسه ،سائیدگی وصیقل یافته، آن چنان که گوئی با سمباده صاف وجلادارشده است، جلوه آبشار دو چندان گردیده است.


دانلود کامل مقاله به همراه عکس


برچسب‌ها: ماریان, آبشار ویسادار

لس (رسوبات بادی)

یکی ازپدیده های شاخص دوران چهارم زمین شناسی وقوع کوهزائی  پاسادنین است که شکل دهنده عوارض کنونی سرزمین ایران می باشد . این زمان به تقریب مصادف است با تاریخ بیشترین گسترش یخچال ها درسطح زمین (دوره یخبندان  گونز”Gunz “-جغرافیای کوآترنرصفحه ۴۸ ) ازدیگر مشخصه دوران چهارم پیدایش یخبندان های شدید است که طی این دوران درحوضه آلپ درچهارمرحله به وقوع پیوسته است :(گونز یک میلیون سال پیش،میندل ۹۰۰ تا۶۰۰ هزار سال پیش،ریس ۳۵۰ تا۱۵۰ هزارسال پیش وورم ۱۰۰ تا۱۰ هزار سال پیش . ورم خود دارای چهار زیر دوره بنام ورم یک،۱۰۰ تا۶۵ هزارسال پیش ،ورم دو ۳۷ هزارسال پیش ،ورم سه تا ۱۸ هزارسال پیش وورم چهار ۱۷ تا ۱۰ هزار سال پیش) .

دشت های آبرفتی جلگه گیلان

دشت های آبرفتی جلگه گیلان از دید زمین شناسی در شمار حوضه رسوبی دریای خزر است  که تحت تاثیر پدیده های مختلف از جمله :بالا آمدگی ارتفاعات البرز ، نوسان سطح آب دریای خزر وپسروی و پیشروی متاثر از آن وفرونشینی گودال جنوبی دریا به وجود آمده است . رسوبات آبرفتی این دشت از نظر زمانی به    دوره های پلیستوسن و عهد حاظر تعلق ذارند . این رسوبات با تنوع د ا نه بندی وبه صورت متنا وب به ضخامت تا چند صد متر در پای ارتفاعات البرز ودر دامنه شمالی آن نهشته شده اند . رسوبا ت مزبور که از فراورده های فرسایشی وآبرفتی به وجود آمده اند عمدتا از مواد رسی و سیلتی تشکیل گردیده اند که مواد درشت دانه را به صورت بین لایه ای در بر دارند . 

دانلود کامل مقاله




هر
اقدامی که تهدید علیه بهداشت عمومی شناخته شود ازقبیل آلوده کردن آب
آشامیدنی و….دفع غیر بهداشتی فضولات انسانی ودامی ومواد زائد و…. در
رودخانه ها ممنوع می باشد . 

“ماده۸۸ قانون مجازات اسلامی – تعزیرات مصوب ۲/۳/۷۵ “

پروسه تکوین و رشد دلتای سفیدرود

شواهد زمین شناسی گویای آن است که دراوخر دوره ترشیری دریاچه بزرگی درمحل کنونی دریاچه سدسفیدرود وجودداشت وارتفاعات البرزموجب جدائی آن ازدریای خزربوده است .سفیدرود نیزدرآن زمان همچون سایررودخانه های جاری درگیلان ازیال شمالی البرزسرچشمه می گرفته است.حدوددومیلیون سال پیش براثر حرکات زمین ساخت پاسادنین رشته کوه البرزدر راستای دره سفیدرود براثرگسل خوردگی شکاف برداشته ودرنتیجه آب دریاچه منجیل(دریاچه واقع دریال جنوبی البرزدرمحل دریاچه سد وامتدادشاخه های قزل اوزن وشاهرود) به سمت دریای خزر سرازیرگردیده است .(محمودی۱۳۷۴ص۷۱)



دانلود مقاله با لینک مستقیم

منشاء آببندان های گیلان

بخش
جلگه ای استان گیلان که درجنوب غربی دریای خزر بین مدارات (۴۹ درجه و۱۰ دقیقه) تا(۵۰
درجه و۱۵ دقیقه) طول شرقی  واقع گردیده است
خصوصاسطح جغرافیائی شهرستان های فومن-صومعه سرا- شفت
انزلی- رشت استانه لاهیجان ولنگرود که درگستره مخروط افکنه رودخانه
سفیدرود ورودخانه های حوضه تالاب انزلی قراردارند دارای استخرهای (آببندان)متعدد
بزرگ وکوچک ودرابعاد مختلف می باشند .



دانلود کامل مقاله

سیمای آب در استان گیلان و مسائل بهره برداری از آب زیرزمینی

در
استان گیلان علی رغم بارندگی سالیانه بالا و وجود رودخانه های بزرگ و کوچک متعدد و
انهار و مسیل های فراوان به دلیل توزیع ناموزون ریزش های جوی و عدم وجود سد ذخیره
ای بر روی رودخانه های محلی جاری در سطح استان ، حجم عمده جریان های سطحی بدون
استفاده از دسترس خارج شده وبه دریا تخلیه می گردد . …

پشته ماسه ای محورآبکنار – اشپیلا

پشته
ماسه ای مورد نظر درمحور :آبکنار- تربه بر- مافان
اشپیلا واقع درغرب تالاب انزلی ازقریه تربه بر
تانزدیک شیله سردرمسیری به طول حدود ۸ کیلومتر درحاشیه جاده آبکنار به کپورچال به
وضوح قابل رویت می باشد.(شکل شماره یک سمت راست) .عرض باند موردنظر حدود ۵۰۰ متر وارتفاع
آن حدود۴ متر می باشد.این باندکه درراستای شمال غرب
جنوب شرق تشکیل شده است دارای دوشیب غیر متقارن بوده
وشیب تندآن درسمت شرق (طرف تالاب) وشیب ملایم آن درسمت غرب دیده می شود.شکل شماره۲
)یکی از شاخص های پشته مزبور عدم وجود پوشش گیاهی یکپارچه آن است .

دانلود کامل مقاله


جایگاه کیفی آب

آب از ترکیب دو عنصر هیدروژن و
اکسیژن ساخته شده و در طبیعت به حالت بخار
مایع جامد بوده و شاید تنها عنصری باشد که در طبیعت به هر سه حالت
خود وجود دارد .

عدم شناخت تغذیه واداری عامل کاهش عمر مفید چاه و تخریب آن

انسان وابسته و مربوط به مکان معینی از سیاره زمین است که آنجا را برای زیستن برگزیده است. یکی از شرایط بقاء و سلامت زیستن، شناخت محیط زیست و امکانات و منابع موجود در آن و ایجاد ارتباط منطقی با آن و بهره برداری مطلوب و پایدار از منابع آن است. آب از منابع با ارزش و حیاتی است که بقاء هرموجودی وابسته به آن می باشد. برای توسعه بهره برداری پایدار از این منبع حیاتی، شناخت موقعیت ، مقدار ، مشخصات، چگونگی و روش بهره برداری و قابلیت توسعه بهره برداری از آن با نگرش حفظ و تحویل آن به نسل های آینده از وظایف ملی ، اخلاقی و انسانی است. با توجه به ثابت بودن مقدار آب موجود در چرخه هیدرولوژی و محدود بودن منابع آب تجدید شونده در یک سیستم باز (در یک منطقه یا در یک کشور ) که قسمتی از چرخه هیدرولوژی می باشد، همواره بابد تعادل در مقادیر ورودی و خروجی ( تغذیه و تخلیه ) موجود باشد و بهره برداری برنامه ریزی شده و متعادل بوده و در حد ذخیره دینامیک صورت گیرد. متاسفانه برداشت بی رویه و دست اندازی به ذخایر استاتیک پیامدهای ناگواری داشته که افت سالیانه سطح آب زیرزمینی اغلب دشت های کشور یکی از عواقب آن است. علاوه بر برداشت   بی رویه و وارد آوردن خسارات بنیادی به آبخوان ها ، در شیوه بهره برداری نیز به دلیل عدم رعایت اصول فنی، سالیانه خسارات مالی هنگفتی به بیت المال و بودجه مملکت وارد می گردد. ازجمله مواردی که در این ارتباط موجب بروز خسارات و کاهش عمر مفید بهره برداری از تاسیسات و تجهیزات می شود عبارتند از عدم رعایت اصول فنی در حفاری و تکمیل چاه ها، عدم رعایت ضوابط فنی در بهره برداری از چاه ها و نگهداری از تاسیسات و تجهیزات ، عدم کنترل و بازرسی متعارف از منابع در اختیار و عدم توجه یا به عبارتی عدم شناخت ضرایب هیدرودینامیکی چاه ها به خصوص در دشت های ساحلی برخوردار از پدیده تغذیه واداری می باشد.



مورد اخیر که عامل منفی شدن افت فشار شبکه جدار در بسیاری از چاه های محفوره در        دشت های ساحلی بالاخص دردشت های جلگه ای استان گیلان می باشد . علی رغم اینکه      می تواند در بهره برداری از آب زیرزمینی از طریق حفر چاه بسیار مثبت ,مفیدباشد مع الوصف به دلیل کم توجهی و یا بی توجهی به دلیل عدم شناخت این پدیده واجرای غیرفنی و تحلیل غیر علمی نتایج پمپاژ و در نتیجه بهره برداری نادرست از چاه موجب کاهش عمر بهره برداری مفید از چاه های مورد تغذیه واداری و گاه کاهش آبدهی و تخریب آنها می گردند



 



 محمد پورهوشیار

کارشناس مطالعات منابع آب شرکت مهندسین مشاورسفیدرودگیلان

بررسی عوامل مؤثر در منفی شدن ضرایب افت فشار در چاه

مطالعه موردی دشت های
آبرفتی جلگه گیلان

چکیده:

گزارش حاضر بیانگرنتایج پژوهشی
است که برای حل یک مسئله مربوط به هیدرولیک آبهای زیرزمینی صورت گرفته است. .با
توجه به اینکه در تحلیل نتایج آزمایش پمپاژ به عمل آمده از چاه ها در مواردی ضرایب
ا فت فشار درشبکه جداریا درآبخوان منفی می گردید، پژوهش به دنبال این هدف بوده تا
دلایل و عوامل موثر دراین پدیده را شناسائی نموده و تاثیر آن را در بهره برداری از
آب های زیر زمینی از دیدگاه کاربردی( فنی واقتصادی) مشخص نماید. هم چنین شناسائی
عوامل ودلایلی که موجب می گردندتا این ضرایب در بعضی از چاه ها مثبت ودر برخی منفی
شوند، از دیگراهداف این پروژه بوده است.

دررا ستای رسیدن به ا هداف مورد
نظرعمل حفاری چاه ها ،برای استحصال آب زیرزمینی ،در سطح استان گیلان تحت نظارت
قرارگرفته،آمارواطلاعات حدود۶۰۰ حلقه چاه عمیق درسطح استان جمع آوری ومورد بررسی
وتحلیل قرارگرفتند.یافته های حاصل از تحلیل نتایج پمپاژبیش از ۱۰۰ حلقه، ازچاه های
مزبور، که به طریق ا فت پله ای پمپاژشده بودند، منجربه این شد که: چاه ها در سه
گروه کلی به شرح زیر دسته بندی شوند:

۱-گروهی که درآن ها ضرایب افت
فشاردرشبکه جدارودرآبخوان هردو مثبت هستند.

۲-گروهی که درآن ها ضریب افت
فشاردرشبکه جدارمثبت ولی درآبخوان منفی می باشد

۳ -گروهی که درآن ها ضریب افت
فشاردرشبکه جدارمنفی ولی درآبخوان مثبت می باشد.

با بررسی مشخصه چاه های متعلق
به هر گروه وشرایط جغرافیائی وژئومورفولوژیکی آن ها چنین استنباط گردیدکه:

-چاه های متعلق به گروه اول
درآبخوان های با نفوذپذیری مناسب وپتانسیل خوب، باکیفیت مطلوب حفرگردیده اند.

– چاه های متعلق به گروه دوم
درآبخوان های با نفوذپذیری کم وپتانسیل ضعیف،ویادرآبخوان های گروه اول لیکن
باکیفیت نا مطلوب حفرگردیده اند.

-چاه های متعلق به گروه سوم
درآبخوان های با نفوذپذیری مناسب وپتانسیل خوب، باکیفیت مطلوب حفرگردیده اند.وچاه
نیزدرمعرض پدیده تغذیه واداری هم قراردارد.

واژه های کلیدی: تغذیه واداری، پمپاژپله
ای، آبخوان، افت فشارشبکه، سفره .